Europese Beweging:
Mr. E.N. (Eelco) van Kleffens

Juridisch geschoolde diplomaat, die in 1939 minister van Buitenlandse Zaken werd. Vloog in de meidagen van 1940 naar Londen om steun te vragen bij de Engelsen. Speelde in de Londense kabinetten een voorname rol, ook al omdat hij het vertrouwen behield van koningin Wilhelmina. Kon daardoor vaak bemiddelend optreden in conflicten tussen de koningin en premier Gerbrandy. Bleef na de oorlog nog enkele jaren minister. Tijdens zijn ministerschap werd de aanzet gegeven tot samenwerking in Benelux-verband. Nadien bekleedde hij diverse internationale functies. Werd door sommigen als een hartelijke persoon beschouwd, door anderen juist als afstandelijk en koel.

partijloos
in de periode 1939-1947: minister, minister van Staat
Eelco Nicolaas (Eelco) geboorteplaats en -datum
Heerenveen (gem. Schoterland, Frl.), 17 november 1894

overlijdensplaats en -datum
Almocageme (Por.), 17 juni 1983

levensbeschouwing

• - 

  geen godsdienst (volgens uittreksel geboorteregister) 
• - 

  protestants (volgens gegevens M. Dogan) 

stroming(en)
liberaal

partij(en)
partijloos

• - 

  medewerker juridische afdeling, Secretariaat van de Volkenbond te Genève, van 1919 tot 1920 
• - 

  medewerker secretariaat, directie "Koninklijke Shellgroep" te Londen, van 1921 tot 1922 
• - 

  sous-chef afdeling juridische zaken, ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1922 tot 1 november 1923 
• - 

  sous-chef afdeling diplomatieke zaken, ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1 november 1923 tot 11 augustus 1929 
• - 

  chef afdeling diplomatieke zaken, ministerie van Buitenlandse Zaken, van 12 augustus 1929 tot 1 augustus 1939 
• - 

  minister van Buitenlandse Zaken, van 10 augustus 1939 tot 1 maart 1946 
• - 

  minister zonder portefeuille, van 1 maart 1946 tot 1 juli 1947 (vertegenwoordigde Nederland in de veiligheidsraad) 
• - 

  buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Washington, van 31 juli 1947 tot mei 1949 (eervol ontslag bij K.B. van 5 april 1949) 
• - 

  buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Lissabon, van 7 oktober 1950 tot december 1956 
• - 

  voorzitter Algemene vergadering Verenigde Naties, van 21 september 1954 tot 15 september 1955 
• - 

  permanent vertegenwoordiger van het Koninkrijk der Nederlanden bij de NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie) en de OESO (Organisatie van Europese Samenwerking en Ontwikkeling) te Parijs, van december 1956 tot 1 mei 1958 
• - 

  vertegenwoordiger Hoge Autoriteit van de EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) te Londen, van 1 mei 1958 tot 1 oktober 1967 

ambtstitel

• - 

  minister van Staat, van 4 juli 1950 tot 17 juni 1983 

• - 

  lid Radio-omroep Controle Commissie, omstreeks 1931 
• - 

  lid commissie werelduitzendingen, van september 1937 tot 1 januari 1938 
• - 

  lid curatorium Academie voor Internationaal Recht 
• - 

  griffier scheidsgericht voor interpretatie van het Dawes en Young-plan 
• - 

  lid Raad van Commissarissen Nederlandse Overzeebank, omstreeks 1964 
• - 

  lid Raad van Commissarissen N.V. Billitonmaatschappij, omstreeks 1964 
• - 

  lid Raad van Commissarissen Meneba (Meelfabrieken der Nederlandse Bakkerij), omstreeks 1964 
• - 

  adviseur Meneba (Meelfabrieken der Nederlandse Bakkerij) 

afgeleide functies, presidia etc.
ondervoorzitter van de ministerraad, van augustus 1939 tot 1 juli 1947voortgezet onderwijs

• - 

  gymnasium te Groningen 
• - 

  Openbaar "Gymnasium Haganum" te 's-Gravenhage, tot 1913 

academische studie

• - 

  rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 17 september 1913 tot 12 juni 1917 
• - 

  economie (niet voltooid), Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van 1917 tot 1918 

stages e.d.

• - 

  stage consulaat-generaal te Londen, van 1918 tot 1919 

eredoctoraten

• - 

  eredoctoraat "Hope College" te Holland (Michigan, VS), november 1947 
• - 

  eredoctoraat "Franklin and Marshall College" te Lancaster, 1948 

als bewindspersoon (beleidsmatig)

• - 

  Voerde tot mei 1940 een strikte neutraliteitspolitiek 
• - 

  Lanceerde in de Londense periode het denkbeeld van een Europese staat en een Stikstofgemeenschap; in 1943 schreef hij hierover een nota aan de Koningin 
• - 

  In verband met de oorlog werden tijdens zijn ministerschap diplomatieke betrekkingen aangegaan met de Sovjet Unie (1942) en werd de diplomatieke band met het Vaticaan hersteld (1943) 
• - 

  Op 28 december 1943 deed hij in een radiorede het voorstel tot oprichting van een Atlantisch pact en kondigde hij een 'actieve' buitenlandse politiek van Nederland aan 
• - 

  Ondertekende op 26 juni 1945 in San Francisco het Handvest tot oprichting van de Verenigde Naties. Het Handvest trad 24 oktober 1945 in werking. 

als bewindspersoon (wetgeving)

• - 

  Bracht in 1945 de Wet tot goedkeuring van het Handvest van de Verenigde Naties tot stand. Verdedigde dit voorstel op 30 oktober in de Tweede Kamer en op 7 november in de Eerste Kamer. 

algemeen

• - 

  Was per 1 augustus 1939 benoemd tot gezant in Bern, maar zijn benoeming tot minister van Buitenlandse Zaken kwam daar tussen 
• - 

  Ontving op 10 mei 1940, een uur na de Duitse aanval, van de Duitse gezant, Graf Zech von Burkensroda, een memorandum waarin Nederland werd opgeroepen geen verzet te bieden (onder dreiging van vernietigingen). Als motivering voor de aanval werd Nederlandse medewerking aan een Frans-Brits aanvalsplan op het Roergebied genoemd. Van Kleffens wees namens de regering deze verklaring met verontwaardiging af, en verklaarde dat Nederland en Duitsland in staat van oorlog verkeerden. 
• - 

  In de ochtend 10 mei 1940 vloog hij met een watervliegtuig samen met Welter (koloniën) naar Engeland om steun van de Britten te vragen voor de strijd tegen Duitsland. Enkele dagen ging hij ook naar Parijs om daar militaire steun te vragen. Ook zijn echtgenote had zich bij hen gevoegd. 
• - 

  Bracht in 1941 samen met minister Welter een bezoek aan Nederlands-Indië 
• - 

  Was in de oorlogskabinetten één van de meest standvastige ministers en had ook internationaal veel prestige. De koningin had hem graag als premier zien optreden. 
• - 

  Werd in oktober 1946 genoemd als mogelijke opvolger van Van Mook als hoogste gezagdrager in Nederlands-Indië, maar weigerde een benoeming 
• - 

  Als minister zonder Portefeuille verbleef hij meestentijds in het buitenland 
• - 

  Trad in 1947 af als minister zonder portefeuille toen hij vertegenwoordiger van Nederland werd in de Veiligheidsraad 

uit de privésfeer
Zijn vader was advocaat, later ambtenaar van het openbaar ministerie bij het kantongerecht te Heerenveen

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Heerenveen, tot 1905 
• - 

  Groningen 
• - 

  's-Gravenhage 
• - 

  Colares (Portugal), vanaf 1967 

ridderorden

• - 

  Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 augustus 1931 
• - 

  Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 30 april 1949 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen), afdeling Letterkunde, vanaf 5 mei 1956publicaties

• - 

  "De internationaalrechtelijke betrekkingen tussen Nederland en Japan (1605-heden)" (dissertatie, 1919) 
• - 

  "The rape of the Netherlands" (1940) (oranjeboek om de Duitse lezing over de reden voor de aanval op Nederland te ontzenuwen) 
• - 

  "Sovereignty in international law" (1953) 
• - 

  "Belevenissen I en II (1980-1983) 

literatuur/documentatie

• - 

  L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel I, 626-627 
• - 

  A.E. Kersten, "Kleffens, Eelco Nicolaas van (1894-1983)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 330 
• - 

  B. Zeeman, "Jurist of diplomaat", in: D. Hellema e.a. (red.) "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken in de twintigste eeuw" 
• - 

  "Van Kleffens was minister in onze donkerste dagen", Leeuwarder Courant, 21 juni 1983 
• - 

  H.N. Boon, "Levensbericht E.N. van Kleffens", Jaarboek KNAW (1984), 210 
• - 

  Wie is dat? 1956 
• - 

  "Stamboek van het geslacht Van Kleffens (1880-1883)" (aanwezig in de Leidse Universiteitsbibliotheek) 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archiefhuwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 4 april 1935

echtgeno(o)t(e)/partner
M.H. Horstman, Margaret Helen

kinderen
kinderloos

vader
Mr. H.C. van Kleffens, Henricus Cato

geboorteplaats en/of -datum
Dokkum, 8 november 1861

moeder
J.F. Veenhoven, Jeannette Frésina

geboorteplaats en/of -datum
Hoogezand, 18 februari 1864

beroep grootvader (vaderskant)

• - 

  arts te Dokkum 
• - 

  wethouder van Dokkum, van 3 september 1867 tot 11 augustus 1872