Europese Beweging:
Beleid humanitaire hulp

Ieder jaar worden er gebieden in de wereld getroffen door natuurrampen en oorlogen. Via de Europese hulporganisatie ECHO levert de Europese Unie in dit soort gevallen hulp aan de getroffen gebieden. ECHO is verantwoordelijk voor ongeveer dertig procent van alle humanitaire hulp wereldwijd.

In 2009 werd noodhulp gegeven aan onder meer de Filippijnen (na een orkaan), Indonesië (na een aardbeving) en Guatemala (droogte). Na de aardbeving op Haïti in januari 2010 stelde de EU ruim 420 miljoen euro aan hulp ter beschikking. De EU doneerde in augustus 2010 70 miljoen euro na de watersnoodramp in Pakistan. In het voorjaar van 2011 stelde de EU noodhulp beschikbaar aan Japan, dat door een aardbeving getroffen was, en aan Libische vluchtelingen die tijdelijk opgevangen werden in vluchtelingenkampen in Tunesië en Egypte.

De organisatie ECHO is sinds 1992 in 82 landen werkzaam en richt zich met name op praktische hulp: het aanleveren van voedsel, het bieden van noodhulp en de opvang van vluchtelingen. ECHO werkt samen met internationale organisaties, zoals het Rode Kruis en de Vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, UNHCR.

ECHO heeft als doel om de slachtoffers van rampen te hulp te komen om mensenlevens te redden en het lijden te verlichten. De EU is op die manier aanwezig in alle conflictregio's, met name in Irak, Afghanistan, de Palestijnse gebieden en in verschillende regio's van Afrika. In de hele wereld treedt zij op als hulpverlener.

De Europese Unie verstrekt humanitaire hulp via drie belangrijke instrumenten: noodhulp, voedselhulp en hulp aan vluchtelingen uit conflictgebieden en ontheemden die op de vlucht zijn geslagen in hun land of regio.

• - 

  Noodhulp wordt verstrekt in de vorm van geld voor de aankoop en de levering van producten die nodig zijn voor de eerste levensbehoeften (geneesmiddelen, voedsel en beschuttingsmiddelen) of voor de financiering van wederopbouwmaatregelen na een ramp. In geval van noodhulp moet er snel en flexibel kunnen worden opgetreden.
• - 

  De voedselhulp bestaat uit twee soorten maatregelen. In de eerste plaats komt de Unie regelmatig tussenbeide in door hongersnood of droogte getroffen gebieden om ervoor te zorgen dat de continuïteit van de voedselvoorziening wordt gewaarborgd. In de tweede plaats wordt noodvoedselhulp verstrekt in gevallen van plotselinge voedselschaarste als gevolg van rampen (zowel bij natuurrampen als rampen die door de mens zijn veroorzaakt).
• - 

  De EU en haar lidstaten helpen de vluchtelingen die hun land zijn ontvlucht en personen die in hun eigen land of regio ontheemd zijn. Door deze hulp kunnen deze bevolkingsgroepen het hoofd bieden aan een noodsituatie totdat zij in staat zijn naar huis terug te keren of zich in een nieuw land te vestigen.

De Europese Unie heeft verder een Solidariteitsfonds om de lidstaten zelf te kunnen steunen in geval van een calamiteit die niet-verzekerbare schade veroorzaakt. Dit fonds werd ingesteld in 2002, als reactie op de overstromingen die voor grote schade zorgden in Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië.

Tot slot is op 17 juni 2011 het Europese vrijwilligerskorps van start gegaan. De eerste fase bestaat uit het opleiden van vrijwilligers, waarna ze in de tweede helft van 2011 daadwerkelijk zullen worden ingezet bij enkele projecten in niet EU-landen. Wanneer deze projecten succesvol blijken, zal Europees commissaris Georgieva (Humanitaire hulp) op basis daarvan in 2012 met voorstellen komen voor een permanente rol van het vrijwilligerskorps in het Europese humanitaire beleid.

Lees meer

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement een rol.

Initiatief voor nieuw beleid bij de Europese Commissie

Het directoraat-generaal Humanitaire hulp, voorheen bekend als het bureau voor humanitaire hulp ECHO is de uitvoerende instantie. De verantwoordelijke Eurocommissaris voor Internationale samenwerking en humanitaire hulp is:

Het Solidariteitsfonds is een onderdeel van het regionaal beleid van de Unie. Het budget hiervan is vastgesteld op maximaal één miljard euro per jaar. De verantwoordelijke Eurocommissaris voor Regionaal Beleid is:

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

Besluitvorming door Raad en Europees Parlement

De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure.

De raadsformatie die beslist over Humanitaire Hulp is de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen. Vertegenwoordiger voor Nederland in deze Raad is:

Voor het Europees Parlement beoordeelt de parlementaire commissie Ontwikkelingssamenwerking de voorstellen van de Europese Commissie en de eventuele aanvullingen van de Raad. Voor Nederland is de volgende Europarlementariër lid:

Voor Nederland zijn de volgende Europarlementariërs zijn plaatsvervangend lid:

Als het Europees Parlement het (eventueel aangepaste) voorstel goedkeurt, sluit een overeenstemming in de Raad van de Europese Unie de procedure af. Nederland heeft in de Raad 13 stemmen, op een totaal van 345. Als het voorstel door de Raad is goedgekeurd, zorgen de nationale regeringen ervoor dat het voorstel in hun lidstaat wordt uitgevoerd.

Hot issues

Europese Unie

Activiteitendossier

Factsheet Europees Parlement

Betrokken instanties

Statistiek

Eurobarometer

Verenigde Naties

Overig