Europese Beweging:
Cyprus

De Republiek Cyprus ligt op een eiland in het oosten van de Middellandse zee. Op het eiland ligt ook de Turkse republiek van Noord-Cyprus. Het land werd in 1960 onafhankelijk, nadat het in 1925 een Britse kroonkolonie was geworden. De Republiek Cyprus is sinds 1 mei 2004 lid van de Europese Unie.

In 1960 werd de Grieks-orthodoxe aartsbisschop Makarios president. Al kort na de onafhankelijk ontstond er (gewelddadige) strijd tussen de Griekse en Turkse bevolkingsgroepen. In 1974 kwam het na een staatsgreep tegen Makarios en een Turkse interventie tot een scheiding van het land. Pogingen om die ongedaan te maken, zijn mislukt.

Cyprus ligt van oudsher op het kruispunt van Europa, Azië en Afrika. In 1191 trouwde de Engelse koning Richard Leeuwenhart met Berengaria van Navarra in Limassol, waar zij tot koningin van Engeland gekroond werd. Het eiland herbergt nog talrijke overblijfselen van de Romeinse, Byzantijnse, Gotische en Venetiaanse beschavingen die hier gebloeid hebben. Maar nu is het op vier na 's werelds belangrijkste scheepvaartnatie, gerekend naar het aantal onder Cypriotische vlag varende schepen.

De bekendste Cypriotische sporter is de tennisser Marcos Baghdatis.

Sinds februari 2008 is Dimitris Christofias president van Cyprus. Hij is lid van de socialistische (communistische) partij AKEL en volgde in 2008 de sociaal-liberaal Tassos Papadopoulos op, die president was sinds 2003. Christofias is voorstander van onderhandelingen met de Turks-Cyprioten om tot hereniging van het land te komen.

De liberaal Glafkos Kliridis was daarvoor tien jaar president (1993-2003). Onder zijn presidentschap maakte Cyprus een economische bloeiperiode door en werd de weg vrijgemaakt voor toetreding tot de EU. Hij was voorstander van hereniging van Cyprus op basis van een plan van de toenmalige VN-secretaris-generaal Kofi Annan. Een meerderheid van de bevolking wees dat echter af (in 2004 gebeurde dat in een referendum) Kliridis verloor mede daardoor de presidentsverkiezingen van Papadopoulous, die steun kreeg van AKEL. 

De eerste president van Cyprus was aartsbisschop Makarios III. Hij werd dat in 1960 en bleef president tot zijn dood in 1977. In de jaren vijftig was Makarios leider van de Cypriotische onafhankelijkheidsbeweging, die zich keerde tegen de Britse overheersing. Makarios werd opgevolgd door de sociaal-liberaal Spyros Kyprianou (1977-1988).

Cyprus is een presidentiële republiek. De president is zowel staatshoofd als regeringsleider (er is geen minister-president). De president wordt iedere vijf jaar rechtstreeks gekozen. Hij benoemt de ministers en vormt met hen de regering. De president hoeft zelf geen verantwoording af te leggen aan het parlement.

Regering en parlement vormen de wetgevende macht. Het parlement bestaat uit één Kamer: het Huis van Afgevaardigden (Vouli Antiprosopon). Formeel telt het parlement 80 leden, maar in de praktijk zijn dat er vanwege de splitsing van het land slechts 56. Er zijn ook drie waarnemers in het parlement namens drie religieuze minderheden. De splitsing in een Grieks en een Turks deel bestaat al sinds 1964.

Een Constitutioneel Hof kan wetten toetsen aan de Grondwet. Het houden van referenda is mogelijk.

kiesstelsel

Grondwettelijk bestaat het parlement uit 50 leden, maar in 1985 werd dat aantal bij wet verhoogd tot 80. De Grieks-Cyprioten kiezen 56 leden en er zijn 24 (vacante) zetels voor de Turks-Cyprioten. Iedere vijf jaar worden in de zes meervoudige kiesdistricten de parlementsleden gekozen.

In het grootste district, Nicosia, worden 21 leden gekozen; in het kleinste, Kyrenia, drie. Verkiezing vindt plaats op basis van evenredige vertegenwoordiging. Kiezers hebben de mogelijkheid om op de door hen gekozen lijst vier voorkeurstemmen uit te brengen.

partijen

De twee belangrijkste partijen van (Grieks) Cyprus zijn DISY en AKEL. DISY (Dimokratikós Sinayermós, Democratische Koers) is conservatief-liberaal en aangesloten bij de Europese christendemocraten. De communistische partij AKEL (Anorthotikó Kómma Ergazómenou Laoú, Progressieve Partij van Werklieden) is gelieerd aan Europees Unitair Links/Noord GroenLinks. Sinds augustus 2011 is AKEL in de oppositie.

Tot de linkerzijde van het Cypriotische spectrum behoren ook DIKO en EDEK. DIKO (Dimokratikó Kómma, Democratische Partij) is gematigd links en aangesloten bij de Europese sociaaldemocraten. EDEK (Kinima Sosialdimokraton, Sociaaldemocratische Beweging) is de gematigde sociaaldemocratische partij van Cyprus.

Het huidige kabinet trad aan op 5 augustus 2011 aan, nadat de president zijn na de presidentsverkiezingen van 2008 aangetreden kabinet had ontslagen.