Europese Beweging:
Lidstaten moeten globalisering beter uitleggen

Voor veel burgers in de Europese Unie is globalisering nog steeds een beladen begrip. Het wordt in verband gebracht met zaken als uitbuiting, banenverlies, klimaatverandering en energieschaarste. De negatieve sfeer die om globalisering heen hangt, maakt ook sommige regeringsleiders en politici kopschuw. Het gaat erg hard, het is niet eenvoudig uit te leggen en daarom gaan deze bestuurders maar liever even op de rem staan, zo luidt een veelgehoorde analyse.

Globalisering heeft alles met economie te maken en beïnvloedt op zowel een positieve als negatieve wijze, ook andere gebieden zoals werkgelegenheid, welvaart, milieu, energie en migratie.

Dit erkent ook de Europese Commissie. Zij is allang tot de conclusie gekomen dat de Unie zijn kop niet in het zand mag steken en juist de kansen moet grijpen die deze wereldwijde ontwikkeling met zich meebrengt. Hoe krachtiger de Unie met één stem de wereld tegemoet treedt, hoe meer mogelijkheden er zijn om de belangen van Europa te verdedigen, is de stelling van het dagelijks bestuur van de EU in Brussel. Het vasthouden aan de zogeheten EU2020-strategie, het streven om de Unie de komende jaren om te vormen tot een zeer concurrerende, sociale en bovenal groene kenniseconomie, is daarvoor van het allergrootste belang.

Als gevolg van de economische crisis heeft de economische groei van de Europese Unie een terugval gekend. In 2007 was nog sprake van een economische groei van 3,1 procent, in 2008 was dit teruggevallen naar slechts 0,8 procent en in 2009 vertoonde de Europese economie zelfs een krimp van maar liefst 4 procent. Volgens voorlopige cijfers heeft de economie in 2010 echter weer een stijgende lijn laten zien.

Maar om ook in de jaren daarna economische voorspoed te kunnen blijven genereren, zijn meer hervormingen nodig. Er zal meer flexibiliteit van werknemers worden gevraagd, er zal meer geïnvesteerd moeten worden in onderzoek, ontwikkeling en (om)scholing en de lidstaten zullen hun beleid nog nauwer op elkaar moeten afstemmen. De Europese leiders zullen er voluit voor moeten gaan hun burgers te overtuigen van de enorme voordelen van economische veranderingen om de vaak pijnlijke hervormingen van hun sociale stelsel te kunnen verantwoorden.

Die voordelen zijn niet alleen uit te drukken in percentages van economische groei en de toename van het aantal banen. Minstens even belangrijk is volgens de Commissie de invloed die de EU kan hebben op het creëren van een wereldmarkt met eerlijke concurrentie, duurzame economische ontwikkeling en een rechtvaardige sociale samenleving.

Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering

Dit fonds van de Europese Unie heeft als doel om werknemers te helpen herintegreren in de arbeidsmarkt nadat ze werkloos zijn geworden als gevolg van een veranderende markt door globalisering. In het algemeen moet het Europees Fonds voor aanpassing aan de Globalisering (EGF) bijdragen aan het stimuleren van de economie en banengroei in de EU. Het fonds zal jaarlijks tot maximaal 500 miljoen euro kunnen uitkeren.

Een van de gevolgen van de door de Commissie voorgestelde marsroute is het onontkoombare verlies aan soevereiniteit van de individuele lidstaten. Als Europa de wereld als een eensgezind economisch machtsblok tegemoet kan treden, zal de Unie steeds meer supranationale trekjes gaan vertonen. Effectieve coördinatie van buitenlands beleid, het beleid ten aanzien van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), de economische prestaties van de afzonderlijke lidstaten, de aanpak van het milieu en de energieveiligheid laten weinig ruimte voor nationaal getint beleid.

Een direct voelbaar gevolg voor de burger is de door de Commissie voorgestane hervorming van de arbeidszekerheid. Waar in Nederland nog hartstochtelijk weerstand wordt geboden tegen versoepeling van het ontslagrecht, is in Brussel die discussie al gesloten. De Commissie wil ondernemingen en investeerders meer ruimte geven om sneller in te springen op veranderende marktomstandigheden. Dat betekent dat werknemers 'mobieler' moeten worden. Met andere woorden: de kans dat zij hun baan verliezen omdat de productie moet verhuizen naar een land met lagere lonen wordt groter, evenals de druk om snel weer ander werk op te pakken. Overheid en bedrijfsleven moeten ervoor zorgen dat die vrijkomende arbeidskrachten al dan niet via om- of bijscholing weer snel ergens anders terechtkunnen.

Binnen het Europees Parlement is de discussie over de belangen van Europa in een tijdperk van globalisering inmiddels ook volop aan de gang. De meerderheid onder aanvoering van liberalen en christen-democraten steunt in grote lijnen het beleid van de Commissie. Maar dan moet de Commissie wel haar best doen de kwaliteit van het arbeidsleven te bevorderen en te zorgen voor "waardig" werk. Verder wil het Parlement dat sociale dumping wordt tegengegaan en dat de EU duurzame ontwikkeling onderdeel laat uitmaken van handels- en samenwerkingsakkoorden met derde landen.

De Nederlandse Europarlementariër Corien Wortman-Kool (CDA, EVP) waarschuwde voor een defensieve strategie. In haar visie moet Europa zich meer inspannen om zich een plek te veroveren op de markten van opkomende industrielanden als China, India en Brazillië. Ook haar Belgische fractiegenote Marianne Thyssen zag globalisering als een van de belangrijkste uitdagingen voor de huidige generatie. Tegenhouden van deze ontwikkeling noemt zij ongewenst. Maar regulering is wel noodzakelijk en daar moet de EU het voortouw in nemen.

Onder de Europese volksvertegenwoordigers is echter niet iedereen gelukkig met de ontwikkelingen. Sommige Parlementariërs uit de nieuwe lidstaten, zoals de conservatieve Dimitar Stoyanov (uit de voormalige ITS-fractie) uit Bulgarijë, vrezen dat door het Europese antwoord op de globalisering hun economie "als een kaartenhuis ineen zal storten".

En dan is er de controverse tussen de sociaal-democraten (S&D) en de liberalen (ALDE) over het belang van de sociale zekerheid. Voor de Duitse Parlementariër Martin Schulz was het zonneklaar dat de sociale zekerheid de basis moet vormen voor de economische vooruitgang en niet andersom. De Brit Graham Watson (ALDE) verweet zijn Duitse collega tijdens een debat over globalisering in het verleden te leven. Het gaat volgens hem niet meer om links of rechts. Het gaat erom of Europa bereid is zich open te stellen of zich liever in een isolement wil terugtrekken.

De harde kern van de sociaal-democraten wijst de steun van het EP aan de Commissie af. Zij pleit voor nieuw beleid waar sociale cohesie en solidariteit centraal staan.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over globalisering, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.