Europese Beweging:
EU Verkiezingsdebat

Op 11 mei 2009 organiseerde de Europese Beweging Nederland in samenwerking met Europe Direct en de Leeuwarder Courant een verkiezingsdebat in aanloop naar de Europese verkiezingen. Het debat vond plaats in het Abe Lenstra Stadion in Heerenveen. Aan het debat namen Esther de Lange (CDA), René Cuperus (PvdA), Jan Mulder (VVD) en Eric Smaling (SP) deel. De discussie werd ingeleid door Professor Laurence Gormley, hoogleraar Europees Recht aan de Universiteit van Groningen, en geleid door Rimmer Mulder, de hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant.

CDA, PvdA, SP en VVD gingen in debat in het kader van de verkiezingen op 4 juni. Discussieleider Rimmer Mulder, hoofdredacteur Leeuwarder Courant, gaf echter eerst het woord aan een Europees fenomeen: Professor Laurence Gormley Hoogleraar Europees Recht aan de Universiteit van Groningen. Brits van opvoeding maar excellent Nederlands sprekend. Voorwaar! Zijn studenten kunnen hem in ieder geval verstaan!

Prof.Gormley vatte het pad van de EU sinds de tweede oorlog deskundig en bondig samen. De Fransman Maurice Schumann, één van de grondleggers werd niet vergeten. Ook niet de Belg Paul-Henri Spaak, die als één van de eersten ooit sprak van de Europese Samenwerking als een “Doorgaand natuurlijk proces”, dat nog lang niet klaar is, aldus Gormley.

Nog enkele observaties van Prof. Gormley: De EU is een voorbeeld voor de (derde)  wereld, Hoe bouw je in vrede samen aan je gemeenschappelijke toekomst . Het is het grootste handelsblok ter wereld. Het is het grootste blok ter wereld van samenwerkende staten met een verregaande integratie en delegatie van bevoegdheden. Het succes is dusdanig, dat vele landen graag zouden willen toetreden. De Euro is zo succesvol, dat de EU-lidstaten, die dachten het alleen beter te kunnen, nu toch graag tot de Euro willen toetreden. We hebben heel veel rechten als EU-burger: Veel van de sociale rechten in de nieuwere lidstaten komen rechtstreeks uit de EU.

Prof. Gormley aarzelde niet om ook een korte samenvatting te geven van de kritiekpunten van de Eurosceptici. Te veel regels. Te veel subsidies o.a. voor adellijke & koninklijke families met grootgrondbezit. Als groot deskundige ging hij daarna nog wat in op het functioneren van de EU en over boeiende (culturele) verschillen tussen lidstaten. Hij is natuurlijk bijzonder goed geplaatst om de verschillen tussen Groot Britannië, waar hij geboren en getogen is te verglijken met die van Nederland waar hij al meer dan twintig jaar woont en werkt.  Het was een boeiend betoog van een enthousiaste maar niet dogmatische Europeaan. Hij eindigde met de opmerking, dat hij best kon begrijpen als er op dit moment een tendens is om nu eerst wat te consolideren alvorens verder te gaan. Hij waarschuwde echter, dat we toch niet terug moesten naar het gedachtegoed van de persoon, die niet verder kijkt dan de monding van de Drentse Aa, of de Gemeentegrenzen van Heerenveen!

Het debat

De deelnemers werden geïntroduceerd door Rimmer Mulder, die het natuurlijk niet na kon laten op sportstad Heerenveen te wijzen als de meest Europese stad van het Noorden van het land. Tenslotte wordt daar elk jaar Europees gevoetbald en wat helaas niet  het geval is in het Groningen van Prof.Gormley, aldus Rimmer. Ik keek nog maar even door het raam naar die fraaie grasmat beneden.

Ik ga hier niet uitgebreid in op dat wat er precies allemaal gezegd werd in dat debat. Het meeste heb ik daarna in velerlei vormen weer gehoord bij verkiezingsdebatten. Dat zal ook wel zo zijn met de lezer van dit proza. Bovendien leest u dit na de verkiezingen. Toch vallen er wel wat kanttekening te plaatsen bij dat debat.

Deelnemers waren kandidaten voor het Europese Parlement: Esther de Lange Europarlementariër voor het CDA, René Cuperus voor de PvdA, Jan Mulder, europarlementariër voor de VVD en Eric Smaling, eerste kamerlid voor de SP. De meesten vonden het aardig de voorzet van Rimmer Mulder in het Herenveense doel te schoppen, maar dat was een beetje opzichtig. De enige wat speciale reactie was van Esther de Lange. Zij had als enige vrouw deelgenomen aan een parlementaire werkgroep over Europees voetbal.

Van de vier was de SP-er Smaling de enige van een partij die eurosceptisch is. Ik vond de nuance van de Wageningse wetenschapper tevens eerste kamerlid opvallend. Ook bij de SP wordt de soep niet zo heet gegeten in Straatsburg, als ze in Den Haag wordt opgediend! Dat geeft hoop voor een overtuigd Europeaan.  De twee europarlementariërs herhaalden vaak, dat veel van de EU-richtlijnen slechts kaderrichtlijnen zijn, waarbij de landen zelf invullen en handhaven  Het kwaad komt dus niet uit Brussel, maar als het om NL gaat, komt het uit Den Haag. Daar voegt men aan elke EU-richtlijn een dikke dosis Hollandse scherpslijperij of dogmatisme toe. Ik herinnerde me een eerdere EBN-bijeenkomst in het Noorden over Natura-2000. Dat was zwart op wit bewijs van deze stelling.

Jan Mulder – VVD: Minder subsidie en meer ondernemers in Europa. De energiecrisis komt eraan. Samen aanpakken is veel efficiënter. Objectieve criteria vaststellen voor concurrentie vervalsende praktijken buiten de EU en ons gezamenlijk daartegen beschermen.

Esther de Lange – CDA: Mijn oma herinnert zich de oorlog nog. Mijn ouders zijn kinderen van “het wirtschaftswunder” en wij? Wij zijn van de generatie, die gaat studeren of werken in een ander EU-land! De EU moet zich niet bemoeien met onze cultuur en ons onderwijs, m.u.v. schrijnende grensoverschrijdende gevallen bijvoorbeeld aangaande huwelijksethiek (homohuwelijk bijvoorbeeld, dat in andere EU-landen soms niet wordt geaccepteerd.)

René Cuperus – PvdA:  Hij is van Friese origine: Zijn betovergrootvader heeft Bonifacius vermoord. De PvdA steunt nadrukkelijk de subsidies ter ondersteuning van minderheidstalen en culturen. De EU moet dominanter worden naar buiten – naar de wereld en zich kleiner maken naar binnen - naar de lidstaten.

Smaling – SP: De SP is NIET tegen de EU, maar tegen teveel EU. Als je CDA stemt stem je EVP en dus op het blondje van Berlusconi. Dit was kennelijk een SP uitvinding, want die heb ik daarna nog heel wat gehoord. Echter de SP is niet erg op de hoogte van de praktijk van het blondje. Die komt één keer tijdens haar zittingsperiode naar Straatsburg om haar bankrekeningnummer op te geven. Daarna doet ze niet meer mee, aldus het commentaar van Esther de Lange bij een andere gelegenheid. Geen soevereiniteit opgeven. Veel hobbyisme in Europa ter voorkoming van een nog te creëren probleem, aldus Smaling.

Tijdens het forumdebat kwamen alle bekende onderwerpen weer langs. Vanzelfsprekend was de discussie over de twee vergaderlocaties Brussel en Straatsburg weer prominent aanwezig. Dat is zo’n inspraakonderwerp dat iedereen begrijpt, behalve dan de twijfelachtige gevolgen van uitvoering. Zelfs het CDA vertoont daar populistische trekjes. Deze partij liet niet na in de agrarische streek van het debat te herinneren aan het feit, dat zij de enige partij zijn, die in Straatsburg nog opkomt voor de boeren. Daarin zijn ze dan het tegendeel van populistisch. Ik bespaar u de discussie over de economische crisis. Elke partij had daar natuurlijk de haar karakteristieke oplossing voor: …. Meer sociaal….. Meer controle…. Meer liberaal…. Etc.

De meer dan honderd aanwezigen hebben een debat van hoog niveau bijgewoond. Als we in Nederland zulke kandidaten hebben voor EU-verkiezingen, dan kunnen we trots zijn. Daaraan doet mijn mening over de politieke overtuiging van sommige kandidaten niets af. Hans van Borselen van de EBN kon bij de afsluiting dan ook terecht de debatteerders danken EN complimenteren.

Ik schrijf dit op de dag van de verkiezingen. Mijn vrouw zit op het stemkantoor en ik hoor dat de opkomst laag is. Triest. Ik stel voor op scholen het vak maatschappijleer te vervangen door het vak burgerzin en het vak moderne geschiedenis!     

Verslag: Jan Troost, EBN-Noord