Nederland worstelt met arbeidsmigratie binnen de EU. Minister Asscher vraagt in een brief aan de Tweede Kamer over de sociale dimensie van de EMU meer aandacht voor het bestrijden van de nadelen van vrij verkeer personen. Helaas ontbreekt een positieve agenda.

Frans Timmermans en Herman van Rompuy kwamen twee opeenvolgende zondagen in Buitenhof aan het woord, Herman zelfs het volle uur. En daarin reageerde hij ook op een stukje kritiek dat Frans had laten horen over zijn aanpak: hij zou het Europees Parlement te weinig bij zijn werk betrekken en daar verantwoording afleggen.

Nu eens geen bespiegelingen over of er nu wel of niet in de Haagse Schilderswijk met de sharia wordt gerotzooid, maar een kanttekening bij wat wellicht de ergste crisis in Europa is. Geen bankencrisis, geen schuldencrisis, geen bouwcrisis, maar gewoon over mensen. Over hoe je die bereikt. Want bereikt heb je ze al jaren niet meer. Met dat gedoe in Brussel, bron immers van al onze dagelijkse narigheid. Met die Euro, dat drijven naar een superstaat.

De Tweede Kamer heeft gesproken. Bij motie van het lid Verheijen (VVD) is de regering verzocht “zich in te spannen voor een substantiële reductie van taken en bijbehorend budget van het secretariaat van de Benelux”. Aanleiding daarvoor vormde de verandering in de verdeelsleutel van de financiering tussen de drie lidstaten. Het aandeel van Nederland gaat omhoog van 48,5% naar 53%. Bij een budget van € 7,7 miljoen betekent dit een slordige € 300.000 aan extra kosten.

Terwijl we bijna allemaal geobsedeerd werden door de voortdenderende schuldencrisis paste begin vorig jaar de Europese Commissie de regels aan voor diensten van algemeen economisch belang, DAEB in het jargon. Grotendeels was dat een verduidelijking van de al bestaande regels, maar de Commissie vergrootte in een doen door haar greep op de overheidssteun aan bedrijven en andere instellingen die zulke diensten leveren. De subsidiegrens waarboven overheidssteun niet hoeft te worden gemeld bij de Commissie werd namelijk gehalveerd. Het was 30 miljoen euro en het werd 15 miljoen.

Begin februari heeft de Europese Raad overeenstemming bereikt over een Meerjarig Financieel Kader (MFK) voor de periode 2014-2020. In de vorige nieuwsbrief stelde ik vast dat het staatshoofd en de regeringsleiders tekort zijn geschoten in hun verantwoordelijkheid de EU te voorzien van een begroting waarmee effectief invulling kan worden gegeven aan de Europa 2020 strategie. Het Europees Parlement (EP) biedt de Europese Raad nu een herkansing, door het compromis van het staatshoofd en de regeringsleiders af te wijzen, maar tegelijkertijd aan te geven onder welke voorwaarden het EP bereid zal zijn alsnog in te stemmen.

De theorie is zo simpel. De Europese Unie moet regelen of organiseren wat op nationaal niveau minder efficiënt of effectief gedaan kan worden. Ze is er tenslotte ten dienste van de lidstaten en hun burgers. De praktijk is een stuk lastiger. Niemand die bij zinnen is zal weerspreken dat het van belang is om regels voor water- en luchtverontreiniging Europees vast te stellen. De wind en de rivieren stoppen niet bij de grens.

Wat moet de Europese Unie eigenlijk doen? CDA-leider Sybrand van Haersma Buma kwam in een interview met De Volkskrant met concrete voorstellen te komen. De krant  maakte er een "Buma-lijstje" bij van richtlijnen – Europese wetgeving dus - die wat hem betreft kunnen verdwijnen

De afgelopen weken hebben meerdere gezaghebbende mensen gepleit voor een referendum over de EU, met David Cameron als meest opvallende pleitbezorger. Hun oproep lijkt op het eerste gezicht hout te snijden. De Europese Unie levert tal van complexe vraagstukken op die je het liefst met een ferme klap zou willen oplossen. Bovendien, een referendum is spannend, maakt de tongen los, is overzichtelijk zwart-wit en vraagt om een simpel ‘ja’ of ‘nee’.  Een tovermiddel om media, politiek en publiek op te zwepen, alsof het om The Voice of Holland gaat. Een referendum is democratisch bovendien: de burger mag zich direct uitspreken en meeste stemmen gelden. Daarmee lijkt het referendum een ideaal wapen om lastige EU-knopen mee door te hakken. Toch is een referendum als het om de EU gaat een ongeschikt instrument.

In de Zondagse Buitenhofdiscussie medio december was weer heel wat Europa. Een gloednieuw Kamerlid, een ervaren Europarlementariër, een Brabantse hoogleraar en een Nederlander die als Vlaming is gekozen als Europarlementariër en naar de Britse Conservatieven is overgestapt. En er was een Europese Top aan voorafgegaan waarvoor Voorzitter Van Rompuy uitgebreid voorwerk had verricht. In een Europa in crisis met desastreuze jeugdwerkloosheid en diep in het sociaal vangnet snijdende bezuinigingen hadden de Ministers van Financiën overeenstemming bereikt over een komend Europees bankentoezicht waarvan de Top nu de laatste punten moest invullen. Grote banken, kleine banken, alle landen of alleen bij gebleken zwakke broeders? Europa in spanning!