Europese Beweging:
Werkprogramma Europese Commissie voor 2011

2010 was een belangrijk jaar voor de Europese Unie. Het was het eerste jaar waarin het Verdrag van Lissabon van kracht was. Het Europees Parlement (EP) heeft op verschillende terreinen meer invloed gekregen en is daarmee een nog belangrijkere partner voor de Europese Commissie (EC) geworden. Deze verschuivingen zijn terug te vinden in het nieuwe Werkprogramma van de Europese Commissie voor 2011. Een structurele dialoog met het EP staat centraal in dit programma.

In zijn eerste "State of The Union"-toespraak in september 2010, riep Commissievoorzitter Barroso op tot intensievere samenwerking tussen en politieke actie vanuit de verschillende EU-organen. De grootste uitdaging voor 2011 bestaat uit het vasthouden van het huidige economische herstel en het veiligstellen van de toekomst van de Unie. Het werkprogramma is nog voor het uitbreken van de economische crisis in Ierland opgesteld en leverde tijdens de presentatie in november veel kritische vragen van het Parlement op.

Het werkprogramma is opgebouwd rond vier EU-beleidsprioriteiten, te weten:

• - 

  het aanpakken van de economische crisis
• - 

  duurzame groei en het creëren van banen
• - 

  het tot stand brengen van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en recht
• - 

  de rol van de Europese Unie op het wereldtoneel

De meeste voorstellen om de door de crisis blootgelegde tekortkomingen in het economische systeem te verhelpen, zijn al in behandeling. Veel besproken zijn natuurlijk de recente akkoorden over verscherpt financieel toezicht op banken en staatskassen. De EC heeft zich tot doel gesteld om voor het einde van 2011 verdere hervormingen voor toezicht op banken en een pakket crisis-maatregelen rond te hebben. Daarnaast wordt met het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie bekeken of een aantal bijzondere spoedeisende voorstellen sneller kunnen worden behandeld.

In 2011 zal ook het debat over de meerjarenbegroting van de EU voor 2013-2017 gevoerd moeten worden. Hierbij is overeenstemming tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad over o.a uitbreiding van de eigen middelen van de EU van groot belang. Het Europees Parlement wilde de EU-begroting niet goedkeuren zolang het niet meer te zeggen krijgt over de inkomstenkant van deze begroting. De Raad ziet uitbreiding van de parlementaire invloed op dit terrein echter niet zitten.

Op 15 december stemde het Europees Parlement in met een compromis: de uitgaven zullen met 2,9 procent stijgen tot 126,5 miljard euro. Het Europees Parlement zal betrokken worden bij de discussie over de financiering van de EU op langere termijn, maar het krijgt geen medebeslissingsrecht. De lidstaten houden dus het laatste woord.

De maatregelen uit het werkprogramma van de Commissie zijn goed ontvangen door het Parlement. Wel heeft de huidige situatie met grootschalige leningen aan Griekenland en Ierland twijfel gebracht bij verschillende Parlementariërs: die vragen zich af of het pakket maatregelen voldoende zal zijn om de huidige crisis te boven te komen.

Uit het werkplan komt naar voren dat de EU zich wil inspannen om haar wereldwijde positie als voorloper op het gebied van innovatieve en duurzame groei te versterken. Hoewel het plan niet direct ingaat op de realisatie van dit duurzame beleid, spreekt de Commissie wel over de wens van een koolstofarme samenleving (dat wil zeggen minder CO2-uitstoot, hetgeen klimaatverandering veroorzaakt) en een efficiënter gebruik van natuurlijke hulpbronnen.

Duurzame groei en het creëren van duurzame banen moeten het herstel van de economie versnellen. Daarom roept de Commissie ook op de EU 2020-strategie versneld uit te voeren en zo de Europese economie meer concurrerend te maken. Sinds de crisis is de werkloosheid in veel EU-lidstaten gestegen en vertrekken steeds meer jonge, hoogopgeleide burgers naar andere landen om carrière te maken.

In een debat tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie over het werkprogramma in november, liet Europarlementariër Hannes Swoboda van de S&D-fractie weten de geplande investeringen voor groene groei aan te moedigen, maar dat nergens is terug te vinden hoe deze investeringen gefinancierd moeten worden. Een zelfde kritiek komt van Adina-Liona Valean van de ALDE-fractie, zij verwijt de Commissie met de ene na de andere strategie te komen, terwijl "niemand, of bijna niemand ze implementeert en niemand bereid is om de plannen te financieren". Andere fracties vrezen juist teveel regelgeving en vragen de Commissie meer aan de vrije markt over te laten.

Er gaapt nog steeds een kloof tussen de Verdragsregels en de realiteit waarmee burgers in het dagelijkse leven - als privépersoon, consument, student of politieke actor - worden geconfronteerd met hun EU-burgerschap, aldus het rapport van de Commissie. Om dit gat te dichten moet er een meer praktische invulling worden gegeven aan op EU-niveau verleende individuele rechten.

Een goed voorbeeld vormt het voorstel van de Commissie voor een richtlijn over de rechten van slachtoffers van misdrijven. Deze richtlijn moet voor burgers in alle lidstaten tot toereikende rechtsbijstand, toegang tot een rechter en voldoende bescherming garanderen. Om het wederzijdse vertrouwen tussen de justitiële autoriteiten en de burgers te versterken, zal de Commissie ook wetgevingsvoorstellen blijven doen voor de invoering van minimumnormen voor procedurele rechten in strafprocedures, vooral op het gebied van rechtsbijstand en rechtshulp.

De Europese Commissie streeft ernaar de EU een reputatie als sterke en betrouwbare partner tegenover andere landen op te laten bouwen. Om deze reputatie te realiseren moeten de EU-lidstaten volgens de Europese Commissie vaker met één stem spreken en meer eensgezindheid tonen. Daarnaast wil de Europese Commissie juist die beleidsgebieden meer gaan benutten waar de Unie meer inspraak  heeft gekregen. Sinds het Verdrag van Lissabon zijn dat: handel, EU-uitbreiding, humanitaire hulp en buitenlands beleid. Maximale inzet op deze beleidsgebieden leidt volgens de Europese Commissie tot sterke betrekkingen tussen de EU en de rest van de wereld.

Op het gebied handel wil de Europese Commissie verder onderhandelen met handelspartners en aansturen op een doorbraak in de WTO-onderhandelingen. Ook wil de EC concrete stappen nemen om Europese midden- en klein bedrijven een plaats op de wereldmarkt te verschaffen.

De Europese Commissie wil zich wederom bezighouden met het uitbreidingsproces van de EU. De Europese Commissie benadrukt dat de voortgang van gesprekken met kandidaatslidstaten afhangt van de vorderingen die deze landen maken, vooral op het gebied van het eerbiedigen van de rechtsstaat. Ook richt de Europese Commissie zich op landen buiten de EU waarmee hechte banden bestaan. De EC benadrukt het positieve effect dat de EU heeft op de politieke stabiliteit en de ontwikkeling van de economie in landen ten oosten van de EU en ten zuiden van de Middellandse Zee.

Als grootste donor op het gebied van ontwikkelingshulp wil de EU zich inzetten voor de verwezenlijking van de millennium doelstellingen in 2015. Dat zijn acht doelstellingen voor arme landen die door de VN zijn vastgesteld en die in 2015 behaald zouden moeten zijn. Voorbeelden van deze doelen zijn: de halvering van het aantal mensen in de wereld dat onder de armoedegrens van 1 dollar per dag leeft en het aanmoedigen van de openstelling van onderwijs voor meisjes. Ook de rol van de EU op het gebied van hulp bij humanitaire rampen wordt door de EC benadrukt.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over de debatten rondom het Werkprogramma van de Europese Commissie 2011 waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. De argumenten gaan over de rol die de EU in de discussie zou moeten spelen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.